Driek van Wissen overleden
Vandaag werd bekend dat de bekende Groninger en voormalig dichter des Vaderlands, Driek van Wissen, is overleden. In Istanboel werd hij op het vliegveld onwel. In het ziekenhuis bezweek hij aan een hersenbloeding.
Van Wissen verzorgde 1,5 jaar geleden de sluiting van het kerstfestival in Groningen. In 1996 verrichte hij de opening van het Koop Tjuchem Toernooi. Het gedicht hieronder droeg hij toen voor.
Hoe open ik een schaaktoernooi? Gij vrienden van het schoonste spel Waarover men het hoofd kan breken Vergun mij dat ik u vertel Waarom ik hier tot u mag spreken De reden dat ik voor u sta Is ddat ik als stand-in fungeer Van excellentie Erika En dat is mij een grote eer. Zij die de helden van de sport Omhelst en vaak zo enthousiast, Dat men daarin begraven wordt Met ingedrukte ribbenkast, Zij had ook alle schakers hier Met liefde in haar greep genomen. Helaas, die meisje van plezier Bleek plots verhinderd om te komen. De arme organisatoren Hebben daarna verwoed getracht Om een vervanger op te sporen Met even grote zwaartekracht. Maar ook al deden ze hun best Zo iemand op de kop te tikken, Steeds kwam er nul op het rekest, Geen bobo liets zich door hen strikken. Hans Ouwerkerk wou voor geen geld En bisschop Muskens voor geen brood, Jos Staatsen was door spit geveld En Euwe was toevallig dood. Koos Postema was op de fles, Hans Alders bleek alleen een dammer, Prins Pieter had pianoles En ook Tatjana vond het jammer, Maar zij had thuis een zieke poes. Roel Vos had jicht en diarree En Diekstra had dezelfde smoes. Kortom, ze zeiden allen nee. De wanhoop allengs ver voorbij Hield men toch onverdroten vol En zo kwam men tot slot bij mij. Ik kreeg een brief van Zwanepol. Hij schreef: U weet wel iets van schaken En ook zei men mij dat u dicht Dus zoudt u ons gelukkig maken Als u de opening verricht. Natuurlijk was ik door de vraag Onmiddellijk enorm gevleid En daarom schreef ik terug: Ja graag, Ik ben met hart en ziel bereid. En al is hier dan ook geen schaker Die mij en mijn gedichten kent, Dat overkomt me wel eens vaker, Daar ben ik stilaan aan gewend. En ook is mijn ELO-rating Beneden peil en in de min En heeft zelfs een exacte meting Derhalve absoluut geen zin, Toch ben ik blij dat er nog lieden Op deze wereldbol bestaan Die mij de kans durven te bieden Om voor belangrijk door te gaan. Die heb ik dus niet afgeslagen Daarvoor vond ik de kans te mooi. Doch toen begon de vraag te knagen: Hoe open ik een schaaktoernooi? Maar sta mij toe dat ik intussen Opdat een ieder mij versta Ter informatie van de Russen Mijn woorden samenvat: Spjerwa Erikoe Terpstroe - prigjasjali No nje - advetila na zov Patom - menj - Van Wissen zwali Ie kak vzjegda - ja byl gatov Dit lijkt me wel voldoende eerst Ik kan niet simultaan vertalen. En wie geen Nederlands beheerst Die moet zijn schoolgeld terug gaan halen. Die moet maar verder blijven kniezen, Terwijl ik voortga met mijn speech, En dit geldt ook voor alle Friezen, Maar ja, die lui begrijpen niets. Maar laat ik nu niet af gaan dwalen, U wilt dat ik mijn speech voltooi En dus zal ik de vraag herhalen: Hoe open ik een schaaktoernooi? Ik wit het niet, ik had als leek Van openen geen kaas gegeten En uit mijn schaakbibliotheek kwam ik helaas ook niets te weten Want er bestaat dan weliswaar In onze koninklijke sport Een openingenrepertoire, Maar dat geldt slechts voor aan het bord. Zo kent u vast het Schots gambiet (Die opening schite mij te binnen), Maar daarmee red ik het hier niet, Daar kan ik echt niets mee beginnnen. Of had u misschien toch gewild Dat ik vanavond officieel In een geruite Schotse Kilt Zo'n dwaze doedelzak bespeel? Nee, denk maar niet dat ik Schots open En evenmin open ik Frans, Bij voorbeeld door hier drugs te kopen, Of Spaans - ik doe geen Spanse dans, Ik ga niet Nimzo-Indisch zingen, Ik speel geen orang-oetang hier, Want aan dit soort schaakopeningen Heb ik als opener geen zier. Intussen werd het allengs later, Ik was de wanhoop haast ten prooi, Ik vroeg zelfs aan mijn psychiater: Hoe open ik een schaaktoernooi? dat was natuurlijk heel erg dom, Ik krijg nooit antwoord van die man. Hij draait alleen mijn vragen om En zegt: Wat vind je zelf d'rvan? Nou, ik had zelf dus geen idee En ik besloot derhalve toen om na te gaan op de tv Hoe of de bobo's zoiets doen. Zo zag ik onze majesteit. Als die iets opent in haar land Neemt zij met grote waardigheid Vaak een champagnefles ter hand. En na haar speech slaat zij tot slot In naam natuurlijk van Oranje Die fles op iemands hoofd kapot, Wat zonde is van de champagne. Maar als ik doen zou wat zij deed Legt u dat uit als hoogmoedswaan, Al zijn hier hoofden bij de vleet Waarop ik graag zou willen slaan. Ook zijn er bobo's die, echt waar, PUbliekelijk gaan egotrippen Door met een grote kinderschaar Een kostbaar lint kapot te knippen. Misschien dat u dat passen vindt, Voor mij zijn het gewoon vandalen. Dus ga ik hier niet door het int. OOk weiger ik ten ene male Luidruchtig vuurwerkt te ontsteken, Ik sla niet op een kop van Jut, Ik wens geen zegels te verbreken, En roeop niks in een echoput. Nee, dis soort zouteloze zaken Vond ik van veel te laag allooi Dus kwam opnieuw de vraag ter sprake: Hoe open ik een schaaktoernooi? Misschien moet ik wel iets verzinnen, Bedacht ik toen ten einde raad, Geachte vrienden en vriendinnen, Wat rechtstreeks op het schaken slaat. Zo leek een binnenkomst te paard Voor uw verbouwereerde ogen Mij eerst het overwegen waard, Maar toen ik het had overwoegen Bedacht ik dat u dan zoëven De grootste angst had uitgestaan, Want reeds Oom Jan zijn klene neven hebben geleerd hoe paarden gaan. Want wat heeft Ome Jan gezegd? een paard mag meer dan iedereen: Die gaat eerst schuin en dan weer recht En springt ook over alles heen. Dus was ik binnen komen rijden Als in een soort concours hippique, Dan had dst stellig kunnen leiden Tot veel verwarring en paniek. Ik had ook mensenkunnen huren Bij Randstad, Tempo Team of Start In de kledij van schaakfiguren Dus zestien wit en zestien zwart. Hen had ik hier kunnen bevelen Een korte openingspartij Als levend schaakspel na te spelen, Pakweg Jan Timman tegen mij. Een strijd, die ik natuurlijk win Al geeft daarbij wellicht de doorslag Dat ik van hem de koningin En alle andere stukken voor mag. Maar al ben ik wellicht bij machte Tot zul een meesterresultaat, U zit daar vast niet op te wachten. Vandaar dat ik het dus maar laat. Ik wil u evenmin verbazen Doo op een gouden loftrompet Hoog van de torens te gaan blaen Als onverwacht meesterzet. Ook zag ik onvoldoende reden Hier in vermomming heen te gaan En mij als raadsheer te verkleden Met een geblokte toga aan. En m opeens in vrouwenkleren Hier als volleerde travestiet Tot dame te gaan promoveren Trok mij als mijn zijnde ook niet. Ik wou geen stukken in mijn kraag En ook geen kroon en koningstooi. Dus bleef ik zitten met de vraag: Hoe open ik een schaaktoernooi? En dus heb ik tot slot besloten Dat ik op deze plechtigheid, O land - buitenlandgenoten, Al dit soort rare poespas mijd. Ik ben tenslotte heel gewoon, Ik ben geen tiep van ons kent ons Ik ben geen hooggeplaatst persoon, Ik ben geen VIP, geen ster, geen bons. En ook ben ik niet stinkend rijk Zoals uw sponsor, de heer Koop, Die afziet van het aards slijk Als onbaatzuchtig filantroop. En allerminst ben ik een schaker, Ik heb niet zo'n exacte geest. Dus houd ik als de schoenenmaker Mij leiver bij mijn eigen leest. Wel gij hier allen in de zaal Weet onderhand wel wei ik ben: Ik laat mijn geest uit in de taal, Ik zoek mijn toevlucht tot de pen, Zodat voor mij bepaald niet geldt Wat of men zingt bij Feijenoord: Op daden ben ik niet gesteld. Ik houd alleen maar van het woord. J, op het woord heb ik octrooi, Daarin ben ik zozeer ervaren Dat ik daarmee een schaaktoernooi Zelfs voor geopend kan verklaren Wel, mijne dames, mijn heren Laat mij zo'n opoening vooreerst Maar in de wereldtaal proberen, Die bijna iedereen beheerst: I am completely at the end I opoen now this tournament. Ook voor het Russische legioen, Dat net in slaap gevallen is Zal ik opnieuw een poging doen Tot woorden van betekenis: Poslje vaini na stanjet mir. Ja atkroiou zdeesj toernoir. En omdat in dit schaaktoernooi OOk iemand speelt uit Zwitserland de oude reus Victor Korchnoi, Volgt nu de Basel-variant: Viel Erfolg beim Schachturnierli Nehmt nicht al zu ernst wie bierli! En ook al smaakt mijn mond wellicht Na afloop uitermate vies De opening wordt ook verricht IN onverstaanbaar lelijk Fries: Jimme duellearje hjir net om 'e mocht, Omdat elsenien hjir nei jim sjocht. Al zou ik ook in heel wat talen, Van Sranangtongo tot Sanskriet, Mijn boodschap hier herhalen, Ik ben de Paus van Rome niet. En u bent vast mijn woorden moe. EN daarom doe ik nu terecht Er verder maar het zwijgen toe. Het is volbracht, ik heb gezegd, Ik zal geen praatjes meer verkopen, Het Koop Tjuchen Toernooi is open